AI-content markeren: wat betekent 'machine-leesbaar gemarkeerd'?

"Machine-leesbaar gemarkeerd" betekent dat AI-content een label meedraagt dat niet alleen een mens ziet, maar ook een computer kan uitlezen. Onder artikel 50 van de EU AI Act moet AI-gegenereerde of aanzienlijk bewerkte tekst, beeld en audio zo'n markering krijgen vanaf 2 augustus 2026. Voor generatieve systemen die al vóór die datum op de markt waren, geldt een uitloop tot 2 december 2026.

Wat betekent "machine-leesbaar gemarkeerd"?

Er zijn twee lagen, en ze zijn niet hetzelfde.

• Zichtbaar label voor mensen. Een deepfake of een AI-tekst die je aan het publiek toont, moet herkenbaar zijn als AI. Denk aan een bijschrift of een badge die de lezer gewoon ziet.
• Machine-leesbare markering in het bestand. Los daarvan moet de content een technisch merkteken meedragen dat software kan uitlezen: metadata of een watermerk dat aangeeft "dit is door AI gemaakt of bewerkt".

De markeringsplicht draait vooral om die tweede laag. Een mens hoeft het merkteken niet te zien; een platform, browser of toezichthouder moet het wél kunnen controleren zonder jou iets te hoeven vragen.

Welke content valt onder de AI-markeringsplicht?

Artikel 50 richt zich op synthetische output: content die een AI-systeem maakt of aanzienlijk bewerkt en die voor het publiek bedoeld is.

• Tekst die je publiceert om het publiek te informeren.
• Beeld, van productfoto's tot illustraties.
• Audio, zoals gegenereerde stemmen of geluidsfragmenten.
• Video en deepfakes, waar iemand of iets realistisch wordt nagebootst.

De chatbot-melding is een aparte plicht uit hetzelfde artikel. Draait er een AI-assistent op je site, dan geldt daarnaast de meldingsplicht bij het eerste contact. Die behandelen we in moet je chatbot zeggen dat het AI is?.

Machine-leesbaar in de praktijk: C2PA en metadata

De markering wordt aangebracht bij het maken, door de tool die de content genereert. De bekendste standaard is C2PA (Content Credentials): een stukje ondertekende herkomst-data dat met het bestand meereist en vertelt hoe het is gemaakt. Daarnaast bestaan metadata-velden en onzichtbare watermerken die hetzelfde doel dienen.

Belangrijk: die markering blijft alleen betrouwbaar zolang de metadata onderweg niet verloren gaat. Een screenshot, een her-export of stevige compressie kan het merkteken wissen. Het is dus geen kwestie van één keer aanzetten, maar van je hele contentketen erop inrichten.

De uitloop tot 2 december 2026 en de rest van de tijdlijn

• Sinds 2 februari 2025: AI-geletterdheid (artikel 4). Medewerkers die met AI werken, moeten er genoeg van snappen. Dit geldt nu al.
• Vanaf 2 augustus 2026: de markeringsplicht en de chatbot-melding.
• Tot 2 december 2026: uitloop voor generatieve systemen die al vóór 2 augustus 2026 draaiden. Je hebt iets meer lucht voor bestaande content-stromen, niet voor nieuwe.

Anders dan bij de European Accessibility Act is er geen uitzondering voor kleine bedrijven. De plicht geldt ongeacht bedrijfsomvang. Op overtreding staan boetes tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet. In Nederland houden de Autoriteit Persoonsgegevens en het RDI hier toezicht op.

Wat vraag je bij je tooling?

Concreet, bij elke leverancier die AI-content voor je maakt:

1. Zet je machine-leesbare markering aan? Vraag expliciet naar C2PA of metadata op de output, en of het standaard aan staat.
2. Overleeft de markering export? Test of het merkteken blijft zitten nadat jij het beeld of de tekst in je CMS of webshop plaatst.
3. Waar leg ik dit vast? Houd bij welke tools je gebruikt, waarvoor, en welke markering ze leveren. Dat overzicht is straks je bewijs.

En eerlijk over wat machinaal detecteerbaar is: achteraf betrouwbaar bewijzen dat een willekeurige tekst door AI is gemaakt, lukt niemand. Juist daarom legt de wet de plicht bij het markeren tijdens het maken, niet bij het herkennen achteraf. Wie het bij de bron regelt, is de enige die het sluitend krijgt.

Regel de markering en het bewijs in één keer

De AI-transparantiecheck van Seviranta levert de meldingstekst voor je chatbot en een AI-register waarin staat welke AI je gebruikt en waar, als bewijs richting een toezichthouder. We detecteren daarbij welke chat-widget op je site draait; of die AI-gedreven is, bevestig je zelf. De automatische toets of je melding en markering ook echt aan staan, is de aangekondigde volgende stap. Voor 29 euro per maand of 290 euro per jaar, ex btw, bij je Seviranta-plan of los.

Wil je eerst weten hoe je site er nu voor staat? Scan je site gratis.

Bronnen: Artikel 50, EU AI Act · Implementatie-tijdlijn AI Act