Moet je chatbot zeggen dat het AI is? De nieuwe transparantieregels, uitgelegd

Q: Voor wie geldt dit?

De AI Act maakt onderscheid tussen aanbieders (die AI-systemen bouwen, zoals OpenAI of je chat-leverancier) en gebruikers (bedrijven die AI van een ander inzetten, in de wet "deployers"). Een webshop met een AI-chatbot van Shopify, Intercom of Tidio is een gebruiker, en ook voor gebruikers gelden transparantie-plichten zodra hun AI met het publiek praat of content voor het publiek maakt. Belangrijk verschil met de European Accessibility Act: artikel 50 kent geen uitzondering voor kleine bedrijven. Waar de EAA micro-ondernemingen (minder dan 10 medewerkers én onder de 2 miljoen euro omzet) voor diensten vrijstelt, geldt de AI-transparantieplicht ongeacht bedrijfsomvang.

Q: Wat moet er concreet, en per wanneer?

Al van kracht (sinds 2 februari 2025): AI-geletterdheid. Artikel 4 vraagt dat medewerkers die met AI werken er voldoende van begrijpen. Geen examen, wel aantoonbare basiskennis, passend bij hoe je AI inzet. Vanaf 2 augustus 2026: de chatbot-melding. Een bezoeker moet uiterlijk bij het eerste contact weten dat hij met AI praat. Een duidelijke melding in of boven het chatvenster volstaat; verstopt in de voorwaarden niet. Vanaf 2 augustus 2026: markering van AI-content. AI-gegenereerde of -gemanipuleerde content moet machine-leesbaar gemarkeerd zijn. Voor generatieve systemen die al vóór die datum op de markt waren, geldt een uitloop tot 2 december 2026. Deepfakes en AI-tekst richting het publiek moeten zichtbaar gelabeld worden. Op overtreding van deze transparantie-verplichtingen staan boetes tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet, per nationale toezichthouder te handhaven.

Q: Wat kun je nu al regelen?

1. Inventariseer je AI. Welke chat-widget draait er, en is die AI-gedreven? Gebruik je AI voor productteksten, vertalingen of beeld? Leg vast wat je gebruikt, van welke leverancier en waarvoor. Dat overzicht is straks je bewijs. 2. Check je chat-leverancier. Vraag of de widget een AI-melding toont bij het eerste contact, en of die aan staat. Bij veel leveranciers is het een instelling, geen verbouwing. 3. Markeer AI-content. Vraag je tooling naar machine-leesbare markering (bijvoorbeeld C2PA-metadata) en label AI-teksten die je aan het publiek toont. 4. Train je team licht. Een korte, vastgelegde uitleg over wat jullie AI wel en niet kan, dekt de geletterdheids-plicht voor een kleine organisatie grotendeels. Liever niet zelf uitzoeken? Dit is precies wat de AI-transparantiecheck van Seviranta gaat doen: één scan die je chatbot-melding en content-markering toetst, met de concrete fix erbij, voor 29 euro per maand bij je plan. Reserveer je plek op de wachtlijst.

3 juli 2026

Kort antwoord: ja, binnenkort wel. Vanaf 2 augustus 2026 geldt artikel 50 van de EU AI Act: wie een chatbot of AI-assistent op z'n website draait, moet de bezoeker uiterlijk bij het eerste contact laten weten dat hij met AI praat. En AI-gegenereerde content (tekst, beeld, audio) moet machine-leesbaar als zodanig gemarkeerd zijn. Dit raakt vrijwel elke webshop die een chat-widget of AI-gegenereerde teksten gebruikt.

Voor wie geldt dit?

De AI Act maakt onderscheid tussen aanbieders (die AI-systemen bouwen, zoals OpenAI of je chat-leverancier) en gebruikers (bedrijven die AI van een ander inzetten, in de wet "deployers"). Een webshop met een AI-chatbot van Shopify, Intercom of Tidio is een gebruiker, en ook voor gebruikers gelden transparantie-plichten zodra hun AI met het publiek praat of content voor het publiek maakt.

Belangrijk verschil met de European Accessibility Act: artikel 50 kent geen uitzondering voor kleine bedrijven. Waar de EAA micro-ondernemingen (minder dan 10 medewerkers én onder de 2 miljoen euro omzet) voor diensten vrijstelt, geldt de AI-transparantieplicht ongeacht bedrijfsomvang.

Wat moet er concreet, en per wanneer?

Al van kracht (sinds 2 februari 2025): AI-geletterdheid. Artikel 4 vraagt dat medewerkers die met AI werken er voldoende van begrijpen. Geen examen, wel aantoonbare basiskennis, passend bij hoe je AI inzet.
Vanaf 2 augustus 2026: de chatbot-melding. Een bezoeker moet uiterlijk bij het eerste contact weten dat hij met AI praat. Een duidelijke melding in of boven het chatvenster volstaat; verstopt in de voorwaarden niet.
Vanaf 2 augustus 2026: markering van AI-content. AI-gegenereerde of -gemanipuleerde content moet machine-leesbaar gemarkeerd zijn. Voor generatieve systemen die al vóór die datum op de markt waren, geldt een uitloop tot 2 december 2026.
Deepfakes en AI-tekst richting het publiek moeten zichtbaar gelabeld worden.

Op overtreding van deze transparantie-verplichtingen staan boetes tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet, per nationale toezichthouder te handhaven.

Wat kun je nu al regelen?

Inventariseer je AI. Welke chat-widget draait er, en is die AI-gedreven? Gebruik je AI voor productteksten, vertalingen of beeld? Leg vast wat je gebruikt, van welke leverancier en waarvoor. Dat overzicht is straks je bewijs.
Check je chat-leverancier. Vraag of de widget een AI-melding toont bij het eerste contact, en of die aan staat. Bij veel leveranciers is het een instelling, geen verbouwing.
Markeer AI-content. Vraag je tooling naar machine-leesbare markering (bijvoorbeeld C2PA-metadata) en label AI-teksten die je aan het publiek toont.
Train je team licht. Een korte, vastgelegde uitleg over wat jullie AI wel en niet kan, dekt de geletterdheids-plicht voor een kleine organisatie grotendeels.

Liever niet zelf uitzoeken? Dit is precies wat de AI-transparantiecheck van Seviranta gaat doen: één scan die je chatbot-melding en content-markering toetst, met de concrete fix erbij, voor 29 euro per maand bij je plan. Reserveer je plek op de wachtlijst.

De overlap met toegankelijkheid

Er is één raakvlak dat vaak wordt gemist: een chatbot moet niet alleen zéggen dat het AI is, hij moet ook bedienbaar zijn voor iedereen. Een chat-widget zonder toetsenbord-bediening of zonder naam voor de schermlezer faalt onder de European Accessibility Act, precies de fouten die wij dagelijks in scans tegenkomen. Wie z'n chatbot netjes maakt, doet er verstandig aan beide in één keer te regelen: de AI-melding én de toegankelijkheid.

Eerlijk over de stand van zaken

De Europese Commissie werkt nog aan richtsnoeren en een gedragscode voor artikel 50; details van de uitvoering kunnen dus nog verschuiven, en Brussel bespreekt vereenvoudigingspakketten die datums kunnen raken. Dit artikel geeft de stand per juli 2026, met bronnen hieronder. Voor juridisch advies over jouw specifieke situatie: raadpleeg een jurist.

Wij bouwen de AI-transparantiecheck: dezelfde aanpak als onze toegankelijkheidsscan, maar dan voor de AI-regels. Eén scan, de concrete fix, een AI-register als bewijs en doorlopende bewaking, voor 29 euro per maand bij je Seviranta-plan (jaarlijks = 2 maanden gratis). Wachtlijst-leden krijgen de eerste gratis check-ronde. Reserveer je plek. En vergeet niet: je chatbot moet vandaag al toegankelijk zijn onder de EAA, en dat toetsen we nu al. Scan je site gratis.

Bronnen: Artikel 50, EU AI Act · Implementatie-tijdlijn AI Act · Europese Commissie: richtsnoeren en gedragscode transparante AI